Oświetlenie i ogrzewanie

Oświetlenie i ogrzewanie dla dziennych jaszczurek pustynnych/ stepowych:

Oświetlenie i ogrzewanie omawiane jest wspólnie, ponieważ do ogrzewania dla jaszczurek dziennych w większości przypadków używamy lamp, będących jednocześnie źródłem światła.

Oświetlenie terrarium dla jaszczurek dziennych jest tematem w polskiej terrarystyce bagatelizowanym, ze szkodą zarówno dla zwierząt jak i właścicieli, gdyż ilość i jakość światła ma wpływ na zachowanie i wybarwienie zwierząt.

Dzienne jaszczurki stepowe i pustynne są wybitnie światłolubne. To dzieci słońca. Wyobraźmy sobie dzień na australijskim stepie, na afrykańskiej sawannie, na pustyni, gdzie niska krzaczasta roślinność nie ogranicza dostępu promienni słonecznych. Takie właśnie warunki musimy odtworzyć, a co zwykle robimy? Zadowalamy się jedną świetlówką UV-B i jedną żarówką grzewczą. To o wiele za mało!

Zastanówmy się co dokładnie musimy zapewnić zwierzętom?

 

Są to:

 

- ŚWIATŁO – jak najbardziej zbliżone do światła dziennego, możliwie intensywne

 

-PROMIENIOWANIE UVB  w ilości odpowiedniej dla jaszczurek pustynnych (czyli w przypadku świetlówek 10%-14% udziału promieniowania UV-B w widmie) oraz UV-A (o które nie musimy się martwić, bo jeśli lampa wydziela UV-B, wydziela też UV-A). UV-B pełni kluczową rolę w profilaktyce metabolicznej choroby kości (MBD) oraz krzywicy – zmorze jaszczurek trzymanych w terrariach. Pod wpływem UV-B jaszczurka syntetyzuje w skórze witaminę D3, niezbędną do prawidłowego przyswajania wapnia, a tym samym budowy silnego kośćca i prawidłowego funkcjonowania organizmu. Z kolei UV-A wpływa pozytywnie na aktywność, wybarwienia, chęć rozrodu.

 

-CIEPŁO  które pozwoli zmiennocieplnym jaszczurkom osiągnąć optymalną temperaturę ciała, a tym samym normalnie funkcjonować i prawidłowo trawić. Jaszczurki nie potrafią utrzymywać stałej temperatury ciała i jedyną metodą termoregulacji jaką dysponują jest przemieszczanie się w cieplejsze i chłodniejsze miejsca.

 

Najpopularniejszym (co nie znaczy, że najlepszym) źródłem promieniowania UV-B dla gadów są w Polsce świetlówki UV, rurowe i kompaktowe. Świetlówki rurowe dobiera się, kupując najdłuższą, jaka się zmieści. Z kolei świetlówki kompaktowe o większej mocy stosujemy do większych, wyższych terrariów, o mniejszej- do małych. Najczęściej wybieranymi są świetlówki firm Exo Terra, Zoomed, Arcadia.

Źródłem ciepła mogą być wszelkiego rodzaju żarówki lustrzane, żarówki halogenowe bądź promienniki ciepła, w tym promienniki podczerwieni. Jaszczurki dzienne przystosowane są do ciepła płynącego z góry, dlatego ogrzewanie żarówkami jest najwłaściwsze. Nie powinniśmy zastępować żarówek dostępnymi w handlu kamieniami czy konarami grzewczymi ponieważ urządzenia te bywają sprawcami oparzeń. W samym doborze i montowaniu żarówki nie należy popełniać błędu, polegającego na umieszczeniu pojedynczej żarówki nisko nad zwierzęciem. Takie rozwiązanie stwarza ryzyko oparzeń oraz niedogrzania niektórych fragmentów ciała, a przegrzania innych. Najlepszym sposobem jest więc użycie dwóch (bądź większej ilości) lamp typu „flood” (o szerokim strumieniu) umieszczonych wysoko nad miejscem wygrzewania się (tzw. wyspą ciepła)

 

Dodatkowo lampy powinny być umieszczone w ten sposób, by w terrarium tworzył się gradient temperatur (przykładowo dla agamy brodatej od 25 stopni w najchłodniejszym miejscu do około 40 na wyspie ciepła). Bardzo ważne aby lampy były umieszczone w taki sposób by zwierzę stając na tylnych kończynach, wspinając się i skacząc nie miało do nich dostępu.

 

A co z dodatkowym ogrzewaniem?

Zwykle najprostszym dodatkowym ogrzewaniem jest dołożenie kolejnych lamp grzewczych na całej długości terrarium. Jeśli jednak nie spełnia to swojego zadania gdyż np. terrarium jest bardzo wysokie i stoi na zimnej podłodze, można zastosować kable i maty grzewcze, zabezpieczone przed dostępem zwierząt i podłączone do termoregulatora.

 

Światło:

Jako dodatkowe źródło światła mogą być stosowane rurowe i kontaktowe świetlówki typu „day light”, żarówki halogenowe, energooszczędne oświetlenie LED – zarówno w formie żarówek, świetlówek jak i pasków diod czy wysokiej jakości lampy HQI. Nie żałujmy lamp. Jeśli mamy wątpliwości wyjdźmy latem na dwór przy bezchmurnym niebie – w środowisku naturalnym naszych podopiecznych słońce jest jeszcze intensywniejsze.

 

ALL IN ONE

Powyższe świetlówki UV-B są wystarczającym, ale nie najlepszym źródłem promieniowania ultrafioletowego. Od jakiegoś czas temu na rynku terrarystycznym pojawiły się lampy All in One, czyli lampy metalohalogenkowe dla gadów. Wyglądają jak lampa halogenowa z dodatkowym elementem tzw. balastem, który chroni żarówkę przed przepięciami w sieci. Lampy te zapewniają promieniowanie UV-B, ogrzewania oraz wysokiej jakości, bardzo intensywne białe światło dzienne. Właściciele zwykle donoszą o poprawie aktywności, apetytu i wybarwiania się jaszczurek po zastosowaniu lamp typu All in One . Lampy te występują również w wersji z wbudowanym balastem, choć ta opcja nie daje już tak intensywnego światła. Te lampy można szczerze polecić każdemu właścicielowi stepowych jaszczurek dziennych.

 

Ostrożnie z UV-B:

Stosujemy wyłącznie źródła UV-B wyprodukowane specjalnie dla gadów, renomowanych marek. Niekiedy zdarzają się oparzenie skóry i oczu pod wpływem zbyt intensywnego UV. Jeśli zwierzę ma podejrzane zmiany skórne i/lub siedzi z zamkniętymi oczyma, wydaje się mieć światłowstręt, a objawy te wystąpiły po użyciu nowej lampy, należy wyłączyć lampę j skorzystać z pomocy lekarza weterynarii. Takie problemy zdarzają się rzadko, a z użycie lamp UV-B jest niezbędne.